Kayseri’nin Melikgazi ilçesinde bulunan ve tıp tarihinin ilk modern hastanesi olarak kabul edilen büyük kompleks, 1650 yıl önce Aziz Basileios tarafından inşa edilmiştir. Bu tarihi yapı, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 3. derece sit alanı olarak tescillenerek koruma altına alındı.
Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, gerçekleştirdiği yüzey araştırmaları ve dron incelemeleri sonucunda, 28 Nisan 2026 itibarıyla bu önemli alanı resmi olarak sit alanı ilan etti. Bu karar, tarihi adada yer alan kaçak yapıların inşasını engelleyerek, alanın korunmasına yönelik önemli bir adım oldu.
Tarihçi Halit Erkiletlioğlu, bu yapının yalnızca Kayseri için değil, dünya tıp tarihi açısından da büyük bir öneme sahip olduğunu belirtti. Yapının, tarihte büyük bir yıkıma neden olan bir deprem sonrasında inşa edildiğini ifade eden Erkiletlioğlu, Aziz Basileios’un bu felaketin ardından evsiz kalan insanlara yardım etmek amacıyla dev bir külliye kurduğunu açıkladı. 368-373 yılları arasında, aşevi, yurtlar, okullar, kilise ve iki hastane yapılarak bu önemli sağlık merkezi oluşturuldu.
Erkiletlioğlu, “Basilya Kompleksleri” olarak bilinen yapının, 11. yüzyıla kadar dünya genelindeki hastane mimarisi ve sağlık sistemine örnek teşkil ettiğini vurguladı. Ayrıca, basının bu tarihi alanın tescillenmesindeki rolüne dikkat çekerek, Demirören Haber Ajansı ile birlikte yaptıkları haberin büyük yankı uyandırdığını ifade etti. Bu gelişmenin ardından Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, alanda incelemelere başlayarak tarihi yapının korunması için gerekli adımları attı. Artık bu bölgede yeni yapıların inşaatına izin verilmeyecek.
Ancak tarihi kompleksin bulunduğu alanda hala gecekondular ve bir sağlık ocağı bulunmaktadır. Ayrıca arazi özel mülkiyete tabi olduğundan, bu durumun çözülmesi gerektiğini belirten Erkiletlioğlu, yetkililere kamulaştırma çağrısında bulundu. Tarihi yapının kalıntılarının büyük oranda yer altında sağlam şekilde korunmuş olabileceği düşünülüyor. Kamulaştırma ve kazı çalışmalarının ardından, bölgenin dünya tıp turizmi ve tarihi açısından önemli bir merkez haline geleceği öngörülüyor.
