Hakan Kaplan 
Küresel finans dünyasında tarihi bir değişim yaşanıyor: Merkez bankaları, dolardan uzaklaşıp altına yöneliyor. Bloomberg verilerine göre, merkez bankalarının sahip olduğu altın miktarı 30 yıl aradan sonra ilk kez ABD Hazine tahvillerini geride bıraktı. Bu durum, küresel rezerv dengelerinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Merkez bankalarının toplam altın rezervleri, ABD Hazine tahvillerinden önde gelerek yaklaşık 4 trilyon dolara ulaştı. ABD tahvilleri ise 3,9 trilyon dolar seviyesinde kaldı. Altın rezervleri, küresel merkez bankası rezervlerinin yüzde 24’ünü oluştururken, ABD Hazine tahvillerinin payı yüzde 21’e geriledi. Son 30 yılda bu denge değişikliği, ülkelerin dolar bazlı varlıklarından hızla uzaklaştığını gösteriyor.
Analistler, bu dönüşümün temel nedenlerinden birinin Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik askeri harekâtı ve ardından gelen yaptırımlar olduğunu belirtiyor. 2022 yılında ABD ve müttefikleri, Rus Merkez Bankası’nın varlıklarından yaklaşık 300 milyar doları dondurarak, dolar cinsinden varlıklara el konulabileceğini gözler önüne serdi. Bu durum, merkez bankaları için altını stratejik bir alternatif haline getirdi.
Dünya Altın Konseyi’nin raporuna göre, merkez bankaları 2025’te altın alımına devam etti. Bu yıl toplamda 863 ton altın alındı ve bu miktar son on yılın neredeyse iki katı kadar bir artış gösterdi. Polonya Merkez Bankası, rezervlerine 102 ton ekleyerek toplam rezervini 550 tona çıkardı. Ayrıca, Çin Halk Bankası’nın resmi olarak açıkladığı 27 tonluk alımın yanı sıra, önemli bir miktarın kaydedilmediği ve gerçek birikimin daha fazla olduğu ifade ediliyor.
Gelecek yıllarda merkez bankalarının altın alımına devam edeceği öngörülüyor. Katılımcılar, rezervlerini azaltma planlarının olmadığını belirtiyor ve doların küresel rezervlerdeki payının önümüzdeki beş yıl içerisinde daha da düşeceğini tahmin ediyor. ABD doları, küresel ticaret ve finansal sözleşmelerde hala baskın konumunu korusa da rezervlerdeki payı yüzde 72’den yüzde 58’e geriledi. Bu durum, ABD’deki mali açıkların düşük faiz oranları ile finansmanını giderek zorlaştırıyor. Ayrıca, altın fiyatlarının 2025 yılına kadar yaklaşık yüzde 70’lik bir artış göstermesi bekleniyor ve bu yükseliş, kurumsal alımlarla destekleniyor.
*Bu haber, yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır.
